"Üvey anne" kelimesi Türkçe'de ağır bir kelimedir. Masallardan, kötü anılardan, edebiyattan beslenir. Son yıllarda "bonus anne" diye bir kullanım ortaya çıktı — gerçekten olmayan bir annenin yerine geçmeye çalışmayan, yeni eşin çocuklarına ek bir sevgi figürü olarak katılan kişi anlamında. Güzel bir isim. Ama ismin güzelliği, ilişkinin gerçeğini değiştirmez.
Bu yazı "bonus aile" denilen yapının neyi başardığına, neyi başaramadığına dürüstçe bakmak için. Bir ikinci evlilik yapıyorsanız, yapmayı düşünüyorsanız ya da böyle bir ailenin içindeyseniz — bir haritaya ihtiyacınız olabilir.
Başarabildikleri
Ek bir yetişkin sevgisi kaynağı
Çocukların hayatındaki yetişkin sevgi kaynakları ne kadar çoksa, o kadar iyidir. Bir bonus anne veya bonus baba — o rolü dayatmadan, doğal biçimde ortaya çıktığında — çocuğun hayatına ek bir kaynak sunar. Bir mahalledeki akraba amca, komşu teyze benzeri. Çocuk küçükse bu daha kolay oluşur; ergen veya genç yetişkinse daha uzun sürer ve karşılıklı saygı ile ilerler.
Yeni kuşaklar arası bağlantılar
İki ailenin çocukları — "bonus kardeşler" — bazen güzel dostluklar kurar. Aynı yaşta değilse bile, farklı şehirlerde olsalar bile, tatillerde, bayramlarda kurulan ilişkiler bazı çocuklara yeni bir sosyal ağ sağlar. Bu her zaman olmaz ama olduğunda gerçek bir hediyedir.
Yetişkinler için dinginlik
İkinci bir evliliğin en gerçek hediyesi, yetişkinlerin birbiriyle olan dinginliğidir. Çocuklar bonus aileden ister az ister çok fayda görsün, esas fayda çoğu zaman yetişkinlerin kendi hayatında kurdukları yeni sağlam zemindir. Çocuklar bu zeminin farkına yıllar sonra varır.
Başaramadıkları
Biyolojik ebeveynin yerine geçme
Bonus anne, anne değildir. Bonus baba, baba değildir. Bu, bir eksiklik değil, bir gerçektir. Çocuğun biyolojik annesi ya da babası yaşıyorsa, onun yerini almaya çalışan her adım, uzun vadede çatışma üretir. Yaşamıyorsa, onun anısının yerine geçmeye çalışmak da aynı şekilde zararlıdır.
Sağlıklı formül: "Ben sizin anne/baba değilim. Sizin aileniz değilim. Ama hayatınızda bir yetişkin olarak varım ve elimden gelirse yardımcı olmak isterim." Bu cümle, bir çocuk için hem saygılı hem anlaşılabilir bir konumdur.
Eski yas ve kayıpları silmek
Çocuğun önceki aileden taşıdığı yas, kayıp, öfke — bir bonus ebeveynin varlığı ile iyileşmez. Çocuk bir boşanma yaşadıysa, bu yasını kendi zamanlamasıyla yürütür. Yeni bir yetişkinin iyi niyeti bu süreci hızlandırmaz, bazen yavaşlatır bile. Acele ettirmeyin.
Anında bir "büyük aile" oluşturmak
"Hepimiz bir aile olacağız" anlatımı romantik ama gerçekçi değil. İki aile birleştiğinde yeni bir bütün değil, birkaç parçanın yan yana durduğu bir yapı oluşur. Bu yapı zaman içinde bazı duvarlar yıkar, bazılarını korur. Bu normaldir.
İlk bir yılın ritmi
Bir bonus ailenin ilk bir yılında, olgun yetişkinler şu ritmi tutmalı:
- Çocuklara özel zamanlarını koruyun. Kendi çocuğunuzla hala ikili zamanınız olsun. Yeni ilişkinin içinde kaybolmasın.
- Her iki taraftan çocuklara eşit tutum beklemeyin. Bir bonus çocuk, kendi çocuğunuz gibi hissedilmeyebilir. Bu doğal. Zamanla hafifler ya da dinginleşir.
- Disiplin verme hakkını biyolojik ebeveyne bırakın. Bonus ebeveyn disiplin verirse, çocuk içinde "bu kişi kim ki?" duygusu yerleşir. Kurallar biyolojik ebeveynden gelir; bonus ebeveyn destekler.
- Mali konularda şeffaf olun. Harçlık, tatil, düğün masraflarında "kim ne veriyor, kim ne kazanıyor" şeffaf tutulmalı.
- Tatillerde acele etmeyin. İlk yaz tatilini tüm bonus aileyle geçirmeye çalışmayın. Küçük adımlar.
Çocuklar ergense
Ergen ve genç yetişkin çocukların bonus ebeveynle ilişkisi, küçük çocuklardan çok farklı. Ergen çocuk:
- Kolay sarılmaz, kolay güvenmez.
- Bonus ebeveynde önceki ebeveynin "hatasını" arar.
- Kendi hayatı öncelikli, yeni yapı arka plandadır.
- Uzun vadeli ilişki yıllar içinde kurulur, bir iki ayda değil.
Ergenle kurulacak ilişki, bir dostluktan çok, bir "saygılı yakın yetişkin" modelinde olmalı. Öğretmen ile yakın bir akraba arasında bir yer. Acele yok. Üç yıl sonra o ergen size "abi", "abla", "teyze" gibi bir yerde seslenmeye başlamışsa, iyi bir yoldasınız.
Kendi çocuğunuzla dengeyi korumak
İkinci evliliğin içinde kendi öz çocuğunuzun kendini ihmal edilmiş hissetme riski vardır. Özellikle ilk bir iki yılda, yeni eşin çocukları görünür şekilde evde varsa. Kendi çocuğunuzla ayda bir bire bir bir günü hala korumak — bir öğle yemeği, bir film, bir kısa yolculuk — ilişkiyi sağlam tutmanın kilidi. "Annemi/babamı kaybettim" duygusuna düşmesin.
Boşanmış eşle "bonus aile" arasındaki kural
Eski eşle bonus ebeveyn arasında doğrudan bir ilişki olmasına gerek yoktur. İletişim, iki biyolojik ebeveyn arasında olmalıdır. Bonus ebeveyn, bir düğünde, bir mezuniyette aynı salonda olduğunda saygılı bir selam yeterli. Fazlası çocukta karmaşa yaratır. Azı — görmezden gelmek — çocuğu üzer.
Son söz
Bonus aile romantik bir kavram değil, işleyen bir modeldir — doğru beklentilerle kurulursa. Yanlış beklenti: "yeni, bütün, kusursuz bir aile." Doğru beklenti: "iki aile birbirine saygı ile komşu olmuş, bazı odalarda bir araya gelmiş, bazı odalarda kendi alanlarını korumuştur."
Bu modelin en güzel hediyesi, yıllar sonra ortaya çıkar. On yıl sonra bonus çocuğunuz kendi düğününde size bir cümle söyleyebilir: "O zaman her şeyi bozmadan bizi kabullendiğin için teşekkür ederim." Bu cümle, on yılın karşılığıdır. Acele edenler bu cümleyi duyamaz.
